ThaiArcheep.com

ไส้เดือนฝอยจากศัตรูกลายเป็นมิตร

                เพื่อนๆไทยอาชีพทุกคนเองก็คงจะรู้ดีอยู่แล้วว่า ธรรมชาติสร้างทุกอย่างมาให้สมดุลกันเสมอ เมื่อมีผู้ล่าก็ต้องมีผู้ถูกล่า หรือที่เรารู้จักในคำว่า”วัฏจักร”นั้นเองแน่นอนว่าในการทำ อาชีพเกษตรกรรม นั้นจะต้องมีทั้งโรคและแมลงเข้ามารบกวนพืชที่เราปลูกอยู่เสมอ เมื่อสมัยก่อนเขาใช้สมุนไพรในการขับไล่แมลงและป้องกันโรค แต่มาในสมัยนี้ได้มีการใช้สารเคมีในการกำจัดแมลงและโรคต่าง ๆ

แน่นอนเลยว่าทุกอย่างที่โดนสารเคมีนั้นตายหมด แต่เราหารู้ไหมว่าแมลงที่ตายนั้นมีทั้งแมลงให้โทษและแมลงให้คุณด้วยเช่นกัน ก็คือต้องย้อนกลับไปคำว่าวัฏจักรของธรรมชาติอีกนั่นละครับ ซึ่งวันนี้ผมจะยกตัวอย่างสัตว์ชนิดหนึ่งที่ทุกคนมองเห็นว่ามันเป็นศัตรูพืชแต่แท้ที่จริงแล้วมันก็มีคุณให้กับพืชที่เราปลูกเช่นกัน

ไส้เดือนฝอย มิตรและศัตรูของพืช

ไส้เดือนฝอย มิตรและศัตรูของพืช

เรื่องราวของไส้เดือนฝอย

ผมได้ความรู้นี้มาจากหนังสือที่ได้ตีพิมพ์เกี่ยวกับ ไส้เดือนฝอย ซึ่งมีอาจารย์ดร.นุชนารถ ตั้งจิตสมคิด นักวิชาการโรคพืชชำนาญการพิเศษกลุ่มงานไส้เดือนฝอย สำนักวิจัยพัฒนาอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร จากที่ผมได้อ่านมาผมถึงได้รู้ว่าไส้เดือนฝอยมี 2 แบบด้วยกันซึ่งมีทั้งแบบที่ให้คุณและให้โทษ

ไส้เดือนฝอยที่ให้โทษ จะมีส่วนหัวที่มีลักษณะเหมือนกับเข็ม ซึ่งเข็มนี้จะไปเจาะต้นพืชแล้วดูดน้ำเลี้ยงจากพืช จนต้นพืชไม่สามารถเจริญเติบโตและมีชีวิตอยู่ได้ และยังแพร่ระบาดในพืชอย่างรุนแรง ซึ่งเคยสร้างความสูญเสียแก่ผลผลิตพืชของเกษตรกรอย่างมหาศาลมาแล้ว เช่นโรครากปมพริก

ผลผลิตไส้เดือนฝอยจากอาหารเทียมผลผลิตไส้เดือนฝอยจากอาหารเทียม

                ส่วนไส้เดือนฝอยที่มีประโยชน์นั้น จะช่วยในการกำจัดแมลงศัตรูพืช ไส้เดือนฝอยชนิดนี้จะเจาะเข้าไปกินเนื้อเยื่อในตัวแมลงที่เป็นศัตรูพืช และจะอาศัยอยู่ในตัวแมลงดังกล่าว โดยทำให้แมลงที่เป็นศัตรูพืชเป็นโรคและตายไปในที่สุด เมื่อมองดูไส้เดือนฝอยทั้งสองชนิดผ่านกล้องขยาย จะเห็นลักษณะหน้าตาคล้ายกันจะแตกต่างกันที่อวัยวะข้างในเท่านั้นและทำการกินอาหารต่างกันไป โดยที่แมลงที่ไส้เดือนฝอยเข้าไปทำลายก็มี หนอนใยผัก หนอนกระทู้หอม หนอนกระทู้ผัก หนอนด้วงหมัดผัก เป็นต้น

การเลี้ยงไส้เดือนฝอยใช้เอง

ไส้เดือนฝอย ที่มีจำหน่ายเป็นการค้าในปัจจุบัน มีราคาค่อนข้างสูง หรือไม่ก็หาซื้อยาก อาจประสบปัญหาในขณะเก็บรักษาและการขนส่ง ทำให้ไส้เดือนฝอยลดประสิทธิภาพในการฆ่าแมลงได้

การเพาะเลี้ยงไส้เดือนฝอย ใช้วัสดุอุปกรณ์ที่หาง่ายราคาถูก โดยใช้ไส้เดือนฝอยสายพันธุ์ไทยที่แยกได้ในประเทศเป็นหัวเชื้อเริ่มต้น ซึ่งมีคุณสมบัติทนทานความร้อน เพาะเลี้ยงได้ในอาหารเทียมชนิดแข็งกึ่งเหลว และขยายพันธุ์ได้ดี โดยไม่ต้องเลี้ยงร่วมกับแบคทีเรีย นำมาเพาะเลี้ยงในถุงพลาสติกทนร้อนแทนการใช้ในขวดแก้ว

ถุงเพาะเลี้ยงไส้เดือนฝอยถุงเพาะเลี้ยงไส้เดือนฝอย

                โดยทำการฉีดเชื้อเข้าไปยังถุงอาหารเพาะเลี้ยงที่ใส่หัวเชื้อแล้วไปบ่มไว้ในห้องที่มีอากาศถ่ายเทในอุณหภูมิห้องปกติแต่ไม่เกิน 35 องศาเซลเซียสประมาณ 7 วัน จะได้ผลผลิตไส้เดือนฝอยในระยะที่ต้องการ คือไส้เดือนฝอยที่เหมาะกับการเข้าทำลายแมลง

การใช้ไส้เดือนฝอย

การใช้ไส้เดือนฝอยควรพ่อไส้เดือนฝอยในช่วงเย็นหรือเช้าเพื่อหลีกเลี่ยงแสงแดดทีจะทำให้ไส้เดือนฝอยตาย หรือลดประสิทธิภาพในการกำจัดแมลง ไส้เดือนฝอยจะมีประสิทธิภาพดี ควรพ่นให้ถูกตัวแมลงมากที่สุด ควรเขย่าถังพ่นสารหรือกระบอกฉีดทุก 10 นาที การเขย่าบ่อย ๆก็เพื่อป้องกันมิให้ไส้เดือนฝอยตกตะก้อนลงอยู่ที่ก้นถัง ผลผลิตไส้เดือนฝอยได้จากการเพาะเลี้ยงในถุงอาหารแล้ว 7 วัน ควรนำไปใช้กำจัดแมลงศัตรูพืชให้หมดภายใน 5 ถึง 7 วัน

วิธีใช้ไส้เดือนฝอยควรใช้ฉีดตอนเย็น