ThaiArcheep.com

การเลี้ยงโคนม

การเลี้ยงโคนม เป็นอาชีพเกษตรกรกรรมด้านปศุสัตว์ที่เกษตรกรต้องให้เวลากับโคนมให้มากที่สุด ต้องดูแลเหมือนโคนมเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน การเลี้ยงโคนม ถ้าดูในลักษณะผิวเผิน จะเหมือนกับการเลี้ยงโคพันธุ์พื้นเมืองทั่วไป คือจะต้องมีโรงเรือน มีการจัดการกับมูลโคอย่างถูกสุขลักษณะ ซึ่งนั่นถือว่าเป็นเพียงหนี่งองค์ประกอบเท่านั้น

การเลี้ยงโคนม

คุณเสน่ห์ เริ่มเลี้ยงโคนมมาตั้งแต่ปี 2545 การเริ่มต้นครั้งนั้น เกิดจากการตัดสินใจที่พบว่ามีผู้นำชุมชนเลี้ยงและได้ผลผลิตดี จึงขอร่วมเลี้ยงด้วย เริ่มต้นจากที่ไม่เคยมีความรู้และไม่มีพื้นฐานด้านการเลี้ยงโคนมมาก่อน จึงเริ่มทดลองซื้อพันธุ์โคนมมาทั้งสิ้น 3 ตัว จนกระทั่งปัจจุบันได้ประสบความสำเร็จตามใจที่มุ่งมั่น มีนมสดส่งให้กับทาง สหกรณ์โคนมเชียงราย เฉลี่ยกว่าวันละ 200 กิโลกรัม

การเลี้ยงโคนม จะต้องมีโรงเรือนที่อากาศถ่ายเทสะดวก ต้องดูแลเรื่องความสะอาดมากกว่าโคพันธุ์พื้นเมืองมากกว่าปกติ ต้องใช้ยา ดูแลรักษาโรคทันทีเมื่อมีอาการเจ็บป่วย โคนมทุกตัวจะต้องมีชื่อ มีประวัติ มีการดูแลเรื่องสุขาภิบาลอย่างดี การดูแลเรื่องสุขภาพของโคนม จะมีทางสำนักงานปศุสัตว์เข้ามาดูอย่างใกล้ชิด ทั้งเรื่องการให้วัคซีนและการผสมพันธุ์เทียม

การเลี้ยงโคนม เป็นอาชีพเกษตรกรกรรมด้านปศุสัตว์ที่เกษตรกรต้องให้เวลากับโคนมให้มากที่สุด ต้องดูแลเหมือนโคนมเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน การเลี้ยงโคนม ถ้าดูในลักษณะผิวเผิน จะเหมือนกับการเลี้ยงโคพันธุ์พื้นเมืองทั่วไป คือจะต้องมีโรงเรือน มีการจัดการกับมูลโคอย่างถูกสุขลักษณะ ซึ่งนั่นถือว่าเป็นเพียงหนี่งองค์ประกอบเท่านั้น การเลี้ยงโคนม จะต้องมีโรงเรือนที่อากาศถ่ายเทสะดวก ต้องดูแลเรื่องความสะอาดมากกว่าโคพันธุ์พื้นเมืองมากกว่าปกติ ต้องใช้ยา ดูแลรักษาโรคทันทีเมื่อมีอาการเจ็บป่วย โคนมทุกตัวจะต้องมีชื่อ มีประวัติ มีการดูแลเรื่องสุขาภิบาลอย่างดี การดูแลเรื่องสุขภาพของโคนม จะมีทางสำนักงานปศุสัตว์เข้ามาดูอย่างใกล้ชิด ทั้งเรื่องการให้วัคซีนและการผสมพันธุ์เทียม

ลักษณะโรงเรือน จะเป็นเพิงมุงด้วยกระเบื้องหรืออาจจะเป็นสังกะสีก็ได้ ภายในโรงเรือน จะมีรางสำหรับใส่อาหาร มีซองสำหรับ โคแต่ละตัว มีเครื่องดักแมลงจำพวกยุงและริ้น มีการแบ่งโซนของโคในแต่ละรุ่น สำหรับคุณเสน่ห์แล้ว โคนมจะถูกแบ่งออกเป็น 3 ชุด เริ่มต้นดังนี้ ชุดแรก – เป็นโคนมเล็กอายุระหว่าง 4-15 เดือน ชุดที่สอง- เป็นโคนมที่พร้อมผสมพันธุ์ มีอายุมากกว่า 2 ปี ชุดที่สาม- เป็นโคนมสมบูรณ์พร้อมให้รีดนมจำหน่าย

จุดเริ่มต้นการได้มาซึ่งน้ำนมโค นมดิบที่ได้คุณภาพ เริ่มต้นจากการที่ทางเจ้าหน้าจากสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเชียงราย เข้ามาผสมพันธุ์เทียม การผสมพันธุ์เทียมจะบริการฟรี โคที่พร้อมผสมพันธุ์ คือโคชุดที่สองมีอายุมากกว่า 2 ปี ขึ้นไป และมีพฤติกรรมที่พร้อมสำหรับการผสมพันธุ์ กล่าวคือ โคนมที่พร้อมผสมพันธุ์จะร้องและยอมให้วัวตัวอื่นขึ้นทับ นั่นแสดงว่าพร้อมผสมพันธุ์แล้ว ทางเจ้าหน้าที่จะทำการผสมเทียม หลังจากผสมพันธุ์เทียมแล้ว โคจะตั้งท้อง 9 เดือน หลังจาก 9 เดือนจะคลอดลูก โคนมที่ใกล้จะคลอดลูก จะมีอาการนมเต่งตึง จะถูกแยกไว้อีกคอกหนึ่ง การให้อาหารโคนมระยะอุ้มท้องจะให้อาหารเม็ดพร้อมกับหญ้ารูซี่ตามปกติทุกเช้า-เย็นจนกระทั่งคลอดลูกออกมา การคลอดลูกของโคนมจะปล่อยให้มีการคลอดลูกเองตามธรรมชาติ หลังจากที่โคนมคลอดลูกแล้ว จะต้องทำการแยกแม่และลูกออกจากกันทันที

ลูกโคนมจะถูกนำไปไว้ในคอกอนุบาล ตามสัญชาตญาณของสัตว์จะต้องได้กินนมของแม่ การให้นมลูกโคที่คลอดออกมาใหม่ๆ จะใช้วิธีรีดนมจากแม่โค ซึ่งนมแรก เรียกว่า “นมเหลือง” กล่าวคือนมเหลือง จะมีไขมันอยู่มาก จึงไม่เหมาะที่จะนำไปรีดเพื่อการจำหน่าย” นมเหลืองดังกล่าวจะถูกรีดใส่ในกะละมัง หรือชามเล็กๆ เพื่อใช้เลี้ยงลูกโค จากนั้นเกษตรกรจะใช้นิ้วมือสอดเข้าไปในปากลูกโคเพื่อให้มันดูดนิ้วมือเราก่อน จากนั้นกดหัวมันจุ่มลงกับกะละมังหรือชามที่มีนมเหลืองบรรจุอยู่ ลูกโคจะหัดกินนมด้วยวิธีนี้ไปตลอด จะต้องป้อนนมทุกๆเช้า-เย็น เฉลี่ย 4 กิโลกรัมต่อ 1 วัน จากนั้นพอครบ 3 เดือน จะค่อยๆลดปริมาณนมลงเรื่อยจนอีก 3 เดือน จะให้อาหารตามปกติคือหญ้ารูซี่และอาหารเม็ด

สำหรับการรีดนมโคสำหรับจำหน่ายจะรีดได้หลังจากนมเหลืองหมดไปแล้ว คือ หลังจากคลอดแล้ว 10 วัน นมเหลืองจะค่อยๆหมดไป อย่างไรก็ตาม ทางฟาร์มจะมีเครื่องตรวจนมลักษณะเป็นหลอดแก้ว นำน้ำนมใส่ในหลอดแล้วจากนั้นเขย่า ถ้าเป็นนมเหลืองหรือมีไขมันปะปน นมจะเกาะผิวหลอดแก้ว แต่ถ้าเป็นนมที่พร้อมจำหน่าย จะไม่เกาะหลอดแก้ว สามารถรีดจำหน่ายได้

การรีดนมโคจะรีดทุกๆวันตอนเช้าก่อน 8 โมง ตอนเย็น ก่อน 6 โมง การรีดจะมีการใช้เครื่องรีดนมโดยการใช้สวมบริเวณเต้านม การรีดโดยใช้เครื่องนั้นแต่ละตัวจะใช้เวลา 4-5 นาที ปัจจุบันมีวัวที่ต้องรีดทั้งหมด 4 ตัว เฉลี่ยแล้ว จะได้น้ำนมตอนเช้า 10 กิโลกรัมต่อ 1 ตัว ตอนเย็นจะได้ 10 กิโลกรัมต่อ 1 ตัวเหมือนกัน การรีดนมโค 1 ตัว โคนมจะให้นมสดนาน 7 เดือน ในระหว่างนั้นถ้านับหลังคลอด 45 วัน โคจะพร้อมผสมพันธุ์อีกครั้ง ซึ่งทางเจ้าหน้าที่สำนักงานปศุสัตว์จะต้องเข้ามาผสมพันธุ์เทียมอีกครั้ง สำหรับราคานมสดปัจจุบันส่งให้สหกรณ์โคนมเชียงราย จำกัด กิโลกรัมละ 15 บาท

สำหรับลูกโคที่คลอดออกมาเป็นตัวผู้ คุณเสน่ห์ เจ้าของฟาร์มจะขายให้กับพ่อค้าทั่วไปในราคาเฉลี่ยตัวละ 1,000 บาท สำหรับเป็นโคเชือด เป็นวัวหัน ที่เราเห็นตามตลาดและข้างทางเดินทั่วไป ส่วนใหญ่จะไม่เก็บโคตัวผู้ไว้เพราะจะไม่ให้ผลผลิตใดๆ และยังเปลืองต้นทุนในการเลี้ยงอีก แต่ถ้าปล่อยเลี้ยงให้ตัวใหญ่ก็ไม่มีใครสนใจซื้ออีก ส่งขายได้ลำบาก

Cr.รักบ้านเกิด